Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Η μεγάλη ιστορία του άρτου

Άρτος, μία ολόκληρη ιστορία!

Το ψωμί είναι η βάση της διατροφής μας από τα αρχαία χρόνια και η ιστορία του είναι μεγάλη. Ο «Σποδίτης» άρτος ήταν το ψωμί των αρχαίων χρόνων. Αργότερα, έμεινε γνωστός ως «σταχτοκυλισμένος» ή «σταχτοκουλούρα» διότι ψηνόταν μέσα στη χόβολη με την ανθρακιά. Ο «Πλακίτης» άρτος ενεμφανίσθη αργότερα και όπως προδίδει η ονομασία του, ψηνόταν επάνω σε θερμασμένες πλάκες. Κατά τους Βυζαντινούς και νεωτέρους χρόνους επεκράτησε η ονομασία «Κεραμόπιττες». Ο «Κλιβανίτης» άρτος των μέσων και νεότερων χρόνων, ψήνονταν κι αυτός επάνω σε θερμασμένες πλάκες, μόνο που σκεπάζονταν με τη «γάστρα», ένα σιδηρό, ημισφαιρικό καπάκι. Τέλος, το πιο πρόσφατο είδος είναι ο «φουρνάκειος» άρτος που ψήνεται ακόμη και σήμερα, στους χτιστούς φούρνους. Όλη αυτή την τέχνη, ζυμωμένη με το μεράκι των αρτοτεχνιτών, απολαμβάνει ο καθένας σε καθημερινή βάση.

Η «διαδρομή» μιας χωριάτικης φραντζόλας, λίγα λόγια για την ιστορία του ψωμιού και συνταγές ξεχασμένες, αρχαιοελληνικές, για να μάθετε να φτιάχνετε το δικό σας.

Κανείς δεν γνωρίζει αν το ψωμί προηγείται της μπίρας, ή ο ζύθος του άρτου. Για το θέμα αυτό τσακώνονται ακόμη και οι ειδικοί! Αυτό που ξέρουμε είναι πως πριν από τη γεωργία εμφανίστηκαν οι πρώτες πιτούλες, ψημένες σε πυρακτωμένες πέτρες αλλά και οι πρώτες πηχτές μπίρες από δημητριακά που οι προϊστορικοί άνθρωποι συνέλεγαν με κόπο. Πάντως, οι δύο πρώτοι τρόποι συντήρησης της σοδειάς είναι απόλυτα συνδεδεμένοι, αφού ή το προζύμι (ξινισμένη ζύμη προηγούμενων ημερών) αποτελεί μαγιά για να αρχίσει η ζύμωση του χυμού κοπανισμένου κριθαριού (ενίοτε ψημένου) που δίνει την μπίρα ή η μαγιά από την μπίρα, αναμιγνύεται στη ζύμη του ψωμιού για να φουσκώσει (κι αυτό ζύμωση). Από την απλή πίτα αραβικού, κυπριακού τύπου, την ελλαδική για σουβλάκι, του διπυρίτη πάξαμο (παξιμάδι από το όνομα του πλακουντοποιού Πάξαμου) ως τους πολυποίκιλους πλακούντες (λαγάνες) των Αρχαιοελλήνων (με βότανα, καρυκεύματα, μέλι, τυρί...), τα μπαχαρόψωμα του Μεσαίωνα και το ψωμί σόδας των Ιρλανδών, οι συνταγές για ψωμί είναι άπειρες. Σας προτείνω μερικές ξεχασμένες αρχαιοελληνικές συνταγές από το βιβλίο μου «Ιστορία της μαγειρικής και της διατροφής» (εκδ. Le Monde). Αλλά ας ξεκινήσουμε από το χρονικό μιας φραντζόλας στην Αγόριανη Παρνασσίδος με μάστορα το φίλο μου Δημήτρη Αρβανίτη και συνεργάτες του τη γυναίκα του Γεωργία και τη μητέρα του κυρία Βάσω.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΧΩΡΙΑΤΙΚΗΣ ΦΡΑΝΤΖΟΛΑΣ

Βράδυ της προηγουμένης: αλεύρι (ανάμειξη χωριάτικου, μαλακού, σκληρού) + νερό + μαγιά + προζύμη (ζύμη της προηγουμένης) νια να βγει η «καρδιά» του ψωμιού της επομένης. Μετά το πρώτο ζύμωμα θα αναπαυθεί σκεπασμένο ώς το πρωί. Φόρτωμα του πάνω μέρους του φούρνου με χονδρά ξύλα ώστε να στεγνώσουν.

5.30 π.μ.: ενώ πίνουμε τον πρώτο καφέ με παξιμάδι αρχίζει το «ανάπιασμα», η ανάμειξη δηλαδή της προζύμης με νέα ποσότητα αλεύρων, νερού και λίγου αλατιού. Νέα ανάπαυση της ζύμης.
5.45 π.μ.: κατέβασμα του ξύλου από το πάνω μέρος στον καυστήρα, άναμμα.
6.05 π.μ.: καθαρίζεται ο φούρνος.
6.10 π.μ.: αρχίζει το ζύγισμα φραντζόλα φραντζόλα.
6.15 π.μ.: με την προσέλευση των «αρτεργατών» το ζύμωμα ξεκινά και γεμίζουν οι πινακωτές με 200 περίπου ψωμιά. Νέα ξεκούραση της ζύμης, καφές και φόρτωμα του φούρνου με ξύλα.
6.30 π.μ.: ο Δημήτρης αρχίζει το φούρνισμα, αφού χαράξει τις φραντζόλες.
6.45 π.μ.: τουμπάρισμα και νύρισμα των ψωμιών (στο κέντρο ο φούρνος καίει παραπάνω).
7 π.μ.: βγαίνουν οι πρώτες φραντζόλες που «μοσχοβολάνε» ποιότητα, τέχνη και μόχθο. Μπαίνουν νέες για ψήσιμο.
7.15 π.μ.: μπαίνουν οι πρώτες λιχουδιές, τυρόπιτες, τυρόψωμο κ.λπ.
8.45 π.μ.: έρχονται τα πρώτα ψησίματα των πελατών.

ΣΥΓΚΟΜΙΣΤΟΣ ΑΜΗΤΙΣΚΟΣ

Ψωμί πολύσπορο με ξινόγολο ή γάλα. Ανακατεύουμε

250 γρ. αλεύρι σικάλεως,
250 γρ. αλεύρι κριθαριού,
250 γρ. ρεβιθάλευρα,
250 γρ. αλεύρι ολικής αλέσεως.

Ανοίγουμε το μείγμα σαν ηφαίστειο και προσθέτουμε

250 γρ. προζύμη και νερό.

Ζυμώνουμε και αφήνουμε τη ζύμη να φουσκώσει για 2 ώρες. Διορθώνουμε με λίγο αλεύρι και 200 χίλιοστόλιτρα ξινόγαλο. Αφήνουμε το μείγμα να ηρεμήσει και πλάθουμε τη ζύμη σε σχήμα λαγάνας. Την ταπώνουμε με τα δάχτυλα. Περνάμε από πάνω ένα βρεγμένο βετέξ, τοποθετούμε νιφάδες σικάλεως και κριθαριού, λαδώνουμε και ψήνουμε στο φούρνο, σε θερμοκρασία 180 βαθμών περίπου μία ώρα.

ΕΓΚΡΙΤΙΔΑ

Ψωμί του τηγανιού με μέλι και σουσάμι 1 μπαλάκι προζύμη βάρους 250 γρ.

Ανοίγουμε σαν ηφαίστειο τα 750 γρ. αλεύρι ολικής αλέσεως και βάζουμε μέσα το προζύμι,

3 κουταλιές της σούπας μέλι,

μια πρέζα αλάτι,

1 ποτήρι νερό και ζυμώνουμε.

Αφήνουμε τη ζύμη να φουσκώσει για 2 ώρες σε ζεστό μέρος, διορθώνουμε με λίγο αλεύρι και 2 κουταλιές μέλι που έχουμε διαλύσει σε χλιαρό νερό. Το αφήνουμε να ηρεμήσει και ψήνουμε σε λαδωμένο τηγάνι, περιχύνοντας με μέλι και πασπαλίζοντας με λευκό σουσάμι. Το ψήσιμο διαρκεί περίπου τρία τέταρτα της ώρας στους 180 βαθμούς.

ΚΛΙΒΑΝΙΤΗΣ ΚΕΚΑΡΥΚΕΥΜΕΝΟΣ

Ψωμί φουρνιστό με μπαχαρικά

Παίρνουμε 750 γρ. ολικής αλέσεως, το ανοίγουμε σαν ηφαίστειο και βάζουμε

250 γρ. προζύμη.

Προσθέτουμε

1 κτγ γλυκάνισο,
1/2 κτγ τριμμένο κύμινο,
1/2 κτγ σκόνη κόλιανδρου,
1/2 κτγ μίγμα πιπεριών,
1 πρέζα αλάτι και
1 πρέζα κρόκο (ζαφορά) βρασμένο σε λίγο νερό.

Ζυμώνουμε και αφήνουμε τη ζύμη να φουσκώσει για 2 ώρες σε ζεστό μέρος. Διορθώνουμε με λίγο αλεύρι και αφήνουμε τη ζύμη να ηρεμήσει. Την ανοίγουμε και πλάθουμε πλακούντα τον οποίο ταπώνουμε με τα δάχτυλα. Το περνάμε με βρεγμένο βετέξ και βάζουμε από πάνω λίγο χοντρό αλάτι και σπόρους γλυκάνισο. Ψήνουμε για μία ώρα περίπου, σε θερμοκρασία 180 βαθμών.

Άρθρο του Αλέξανδρου Γιώτη στην Στήλη «Γεύση», Ένθετο «Κ», τεύχος 122, Καθημερινή της Κυριακής, 2 Οκτωβρίου 2005

Via: nektar

Nayia Kouls

Αχτίδα Φωτός

Κάνετε κλικ εδώ για να γίνουμε φίλοι στο facebook group group μου και να βλέπετε πρώτοι τις καινούριες αναρτήσεις

Η πρόγονος του χιμπατζή ήταν η "γιαγιά" μας

Πριν από περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια, σε ένα γεγονός που είναι γνωστό ως η Μεγάλη Έκρηξη, γεννήθηκαν η ύλη, η ενέργεια, ο χρόνος και ο χώρος. Η ιστορία αυτών των θεμελιωδών χαρακτηριστικών του σύμπαντος ονομάζεται Φυσική.

Περίπου 300.000 χρόνια μετά την εμφάνισή τους, η ύλη και η ενέργεια άρχισαν να συγχωνεύονται, δημιουργώντας σύνθετες δομές, που ονομάζονται άτομα, οι οποίες στη συνέχεια άρχισαν να συνδυάζονται δημιουργώντας μόρια. Η ιστορία των ατόμων, των μορίων και των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων ονομάζεται Χημεία.

Πριν από περίπου 3,8 δισεκατομμύρια χρόνια, σε έναν πλανήτη που ονομάζεται Γη, ορισμένα μόρια συνδυάστηκαν με τέτοιο τρόπο, ώστε να σχηματίσουν ιδιαίτερα μεγάλες και περίπλοκες δομές, που ονομάζονται οργανισμοί. Η ιστορία των οργανισμών ονομάζεται Βιολογία.

Πριν από περίπου 70.000 χρόνια, οργανισμοί που ανήκαν στο είδος χόμο σάπιενς [Homo sapiens] άρχισαν να δημιουργούν ακόμα πιο σύνθετες δομές, που ονομάζονται πολιτισμοί. Η επακόλουθη εξέλιξη αυτών των ανθρώπινων πολιτισμών ονομάζεται Ιστορία.

Η πορεία της ιστορίας καθορίστηκε από τρεις σημαντικές επαναστάσεις: η Νοητική Επανάσταση έβαλε μπρος την ιστορία πριν από περίπου 70.000 χρόνια. Η Αγροτική Επανάσταση την επιτάχυνε, πριν από περίπου 12.000 χρόνια. Η Επιστημονική Επανάσταση, που ξεκίνησε πριν από μόλις 500 χρόνια, μπορεί πράγματι να βάλει τέλος στην ιστορία και να ξεκινήσει κάτι εντελώς διαφορετικό.

Άνθρωποι υπήρχαν πολύ προτού υπάρξει ιστορία. Ζώα που έμοιαζαν πολύ με τους σύγχρονους ανθρώπους εμφανίστηκαν για πρώτη φορά πριν από περίπου 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Αλλά επί αμέτρητες γενιές δεν ξεχώριζαν από τους χιλιάδες άλλους οργανισμούς με τους οποίους μοιράζονταν το περιβάλλον τους.

Αν κάναμε μια βόλτα στην ανατολική Αφρική πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια, θα μπορούσαμε να συναντήσουμε πολύ οικείους ανθρώπινους χαρακτήρες: ανήσυχες μητέρες να κρατούν τα μωρά τους και παρέες από ξένοιαστα παιδιά να παίζουν με τη λάσπη· οξύθυμους νεαρούς να εξεγείρονται απέναντι στις επιταγές της κοινωνίας και κουρασμένους γέροντες που δεν θέλουν τίποτα άλλο από την ησυχία τους- άντρες να προσπαθούν να εντυπωσιάσουν την ωραία της γειτονιάς με επιδείξεις αρρενωπότητας και σοφές γερόντισσες που τα έχουν δει όλα.

Οι αρχαίοι αυτοί άνθρωποι αγαπούσαν, έπαιζαν, συνδέονταν με στενή φιλία και ανταγωνίζονταν με στόχο το κύρος και την εξουσία – το ίδιο όμως έκαναν και οι χιμπατζήδες, οι μπαμπουίνοι και οι ελέφαντες. Δεν είχαν κάτι το ξεχωριστό. Κανείς, και πολύ παραπάνω οι ίδιοι οι άνθρωποι, δεν είχε την παραμικρή υπόνοια ότι οι απόγονοί τους θα βάδιζαν μια μέρα στο φεγγάρι, θα διασπούσαν το άτομο, θα κατανοούσαν τον γενετικό κώδικα και θα έγραφαν βιβλία ιστορίας.

Το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να ξέρουμε για τους προϊστορικούς ανθρώπους είναι ότι ήταν ασήμαντα ζώα που δεν ασκούσαν μεγαλύτερη επίδραση στο περιβάλλον τους απ’ ό,τι οι γορίλες, οι πυγολαμπίδες ή οι μέδουσες.

Οι βιολόγοι ταξινομούν τους οργανισμούς σε είδη. Λέμε ότι δύο ζώα ανήκουν στο ίδιο είδος αν έχουν την τάση να ζευγαρώνουν μεταξύ τους και γεννούν γόνιμους απογόνους. Τα άλογα και τα γαϊδούρια έχουν έναν πρόσφατο κοινό πρόγονο και μοιράζονται πολλά σωματικά χαρακτηριστικά. Αλλά δείχνουν μικρό σεξουαλικό ενδιαφέρον τα μεν για τα δε. Ζευγαρώνουν αν παρακινηθούν κατάλληλα – αλλά οι απόγονοί τους, που λέγονται μουλάρια, είναι στείροι.

Επομένως, οι μεταλλάξεις στο DNA των γαϊδουριών δεν μπορούν να περάσουν στα άλογα, και το αντίστροφο. Κατά συνέπεια, τα δύο ζώα θεωρείται ότι ανήκουν σε διαφορετικό είδος και ακολουθούν ξεχωριστούς εξελικτικούς δρόμους. Αντίθετα, ένα μπουλντόγκ κι ένα κόκερ σπάνιελ μπορεί να διαφέρουν πολύ στην όψη, αλλά είναι μέλη του ίδιου είδους και έχουν ίδιο DNA. Ζευγαρώνουν ευχαρίστως και τα κουτάβια τους μεγαλώνοντας θα ζευγαρώσουν με άλλα σκυλιά, γεννώντας ακόμα περισσότερα κουτάβια.

Τα είδη που έχουν εξελιχθεί από έναν κοινό πρόγονο ομαδοποιούνται με τον όρο «γένος». Τα λιοντάρια, οι τίγρεις, οι λεοπαρδάλεις και οι ιαγουάροι αποτελούν διαφορετικά είδη του γένους Panthera. Οι βιολόγοι χαρακτηρίζουν τους οργανισμούς με ένα διπλό λατινικό όνομα, πρώτα το γένος και στη συνέχεια το είδος. Για παράδειγμα, τα λιοντάρια ονομάζονται Panthera leo, το είδος leo του γένους Panthera. Όποιος διαβάζει αυτό το βιβλίο είναι, κατά πάσα πιθανότητα, χόμο σάπιενς – το είδος sapiens του γένους Homo (άνθρωπος).

Τα γένη, με τη σειρά τους, ομαδοποιούνται κατά οικογένειες, όπως οι αιλουρίδες (λιοντάρια, γατόπαρδοι, γάτες), οι κυνίδες (λύκοι, αλεπούδες, τσακάλια) και οι ελεφαντίδες (ελέφαντες, μαμούθ, μαστόδοντα). Όλα τα μέλη μιας οικογένειας έλκουν την καταγωγή τους από έναν προπάτορα ή μία προμήτορα. Για παράδειγμα, όλα τα αιλουροειδή, από το μικρότερο γατάκι μέχρι το τρομερό λιοντάρι, έχουν έναν κοινό πρόγονο που έζησε πριν από περίπου 25 εκατομμύρια χρόνια.

Ο χόμο σάπιενς ανήκει κι αυτός σε μια οικογένεια. Αυτό το κοινότοπο γεγονός έχει υπάρξει ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά της ιστορίας. Για πολύ μεγάλο διάστημα, ο χόμο σάπιενς προτιμούσε να βλέπει τον εαυτό του σαν κάτι ξεχωριστό από τα ζώα, ένα ορφανό χωρίς οικογένεια, χωρίς αδέρφια ή ξαδέρφια και, κυρίως, χωρίς γονείς. Όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι.

Είτε μας αρέσει είτε όχι, είμαστε όλοι μέλη της εκτεταμένης και ιδιαίτερα θορυβώδους οικογένειας των μεγάλων πιθήκων. Κάποιοι από τους στενότερους εν ζωή συγγενείς μας είναι οι χιμπατζήδες, οι γορίλες και οι ουρακοτάγκοι. Οι κοντινότεροι είναι οι χιμπατζήδες. Πριν από μόλις 6 εκατομμύρια χρόνια, μία συγκεκριμένη πιθηκίνα έκανε δύο κόρες. Η μία έγινε η πρόγονος του χιμπατζή, η άλλη ήταν η γιαγιά μας.

Nayia Kouls

Nayia Kouls

Αχτίδα Φωτός

Κάνετε κλικ εδώ για να γίνουμε φίλοι στο facebook group group μου και να βλέπετε πρώτοι τις καινούριες αναρτήσεις

Ο Διογένης ο "Κυνικός"

Ο Διογένης ήταν Έλληνας φιλόσοφος. Γεννήθηκε στη Σινώπη του Πόντου. Από πολύ νεαρή ηλικία έγινε μαθητής του Αντισθένη. Λέγεται πως οι Σινωπείς τον εξόρισαν γιατί παραχάραξε το τοπικό νόμισμα. Ήταν εκπρόσωπος της Κυνικής φιλοσοφίας για αυτό και τον αποκαλούσαν Κυνικό. Η κυνική φιλοσοφία λέγεται έτσι γιατί οι κυνικοί είχαν ως έμβλημά τους το σκύλο. Πρέσβευαν την απόλυτη αμφισβήτηση των πάντων, απέρριπταν κάθε εξουσία και ζητούσαν την απόλυτη ελευθερία του ανθρώπου. Επίσης, δήλωναν πως διαφέρουν από τους άλλους σκύλους διότι αυτοί δεν δαγκώνουν τους εχθρούς αλλά τους φίλους, για να τους διορθώσουν.

Ο θρύλος λέει πως πέθανε το 323 π.Χ στην Κόρινθο την ημέρα που ο Μέγα Αλέξανδρος πέθανε στη Βαβυλώνα.

Κατά τον Πλούταρχο, όταν ο Μέγα Αλέξανδρος βρέθηκε στην Κόρινθο ως επικεφαλής του Πανελλήνιου συνεδρίου το 336 π.Χ, ήθελε να γνωρίσει τον Διογένη. 'Οταν ρώτησε τον φιλόσοφο αν χρειάζεται κάτι αυτός του απάντησε "μικρόν από του ηλίου μετάστηθι" δηλαδή παραμέρισε λίγο γιατί μου κρύβεις τον ήλιο. Την ώρα που έφευγε ο Αλέξανδρος είπε: "Αν δεν ήμουν Αλέξανδρος, θα ήθελα να ήμουν ο Διογένης".

Ο Διογένης έψαχνε να βρει ΑΝΘΡΩΠΟ, την ημέρα κρατώντας ένα φανάρι. Δηλαδή, άνθρωπο που να νοιάζεται, να ξέρει να αγαπά, να είναι όμορφος στην ψυχή, να είναι καλόκαρδος, να μην φεύγει όταν υπάρχουν δυσκολίες. Να είναι αληθινός και να μοσχοβολά αγάπη.

Μια μέρα, καθισμένος στο κατώφλι ενός σπιτιού έτρωγε το πιο φτηνό φαγητό που υπήρχε σε ολόκληρη την Ελλάδα, μια σούπα με φακές.

Την ώρα που τον είδε ένας απεσταλμένος του άρχοντα του είπε: "Διογένη, αν μάθαινες να μην είσαι ανυπότακτος και αν κολάκευες λίγο τον άρχοντα δεν θα ήσουν αναγκασμένος να τρως συνέχεια φακές". Ο φιλόσοφος σταμάτησε να τρώει. Είδε τον συνομιλητή του κατάματα με περιφρόνιση και του είπε: "Αν μάθαινες να τρως λίγες φακές τότε δεν θα ήσουν αναγκασμένος να υπακούεις και να κολακεύεις συνέχεια τον άρχοντα.

'Οταν κάποια μέρα, είδε ένα μικρό παιδί να πίνει νερό μέσα στη χούφτα του χεριού του πέταξε μακριά με μεγάλη δύναμη ένα κύπελο που είχε αναφωνώντας "παιδίον μὲ νενίκηκεν εὐτελεία!" δηλαδή ένα παιδί με ξεπέρασε στην απλότητα γιατί ο φιλόσοφος Διογένης ήταν απλός και λιτός.

Nayia Kouls

Nayia Kouls

Αχτίδα Φωτός

Στον μόλο της Λεμεσού υπάρχουν 96 αυγά. Τι είναι όλα αυτά τα αυγά και ποια η ιστορία τους;

Τι είναι τα 96 αυγά που κοσμούν τον μόλο της Λεμεσού - Η ιστορία τους (ΦΩΤΟ)

Σύμφωνα με Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Ανοιχτού Πανεπιστημίου Κύπρου τα 96 αυγά που βρίσκονται από το 2000 στο Μόλο Λεμεσού είναι έργο μοντέρνας γλυπτικής της Μαρίας Κυπριανού. Το έργο ονομάζεται "Γέννηση" και βρίσκεται πριν από την τελευταία ανακαίνιση που έγινε στο Μόλο.

Tο έργο έγινε στα πλαίσια του Δεύτερου Συμποσίου Γλυπτικής Δήμου Λεμεσού "Αδελφές Πόλεις" με συμμετοχή καλλιτεχνών κατεξοχήν από αδελφοποιημένες με τη Λεμεσό πόλεις. Η Μαρία Κυπριανού εκπροσώπησε την Κύπρο. To υλικό που χρησιμοποιήθηκε είναι πετράδια.

Η Δρ. Λίνα Τσίκουτα Επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης της Αθήνας και Ιστορικός Τέχνης έγραψε το εξής κριτικό σημείωμα για το έργο «Γέννηση»:

"Μεγάλος αριθμός τεράστιων αυγών, σε ποικίλες διαστάσεις και αποχρώσεις από το άσπρο και τις ώχρες, μέχρι το καφετί και το μαύρο, από τσιμέντο με την τεχνική του μωσαϊκού που παραπέμπουν σε γρανίτη, κατακλύζουν το χώρο.

Το αυγό, αρχετυπικό σύμβολο της ζωής, γέννησης και αναγέννησης, παρουσιάζεται σε μια λυτή μινιμαλιστική όσο και παραστατική πρόταση. Η τελειότητα της φόρμας, η ομορφιά του ασήμαντου και του στοιχειώδους, που απαντάται στη φύση, χρίζεται σε πρότυπο εικόνας. Οι συνειρμικές δυνατότητες του αντικειμένου, βρίσκουν στη μορφή του αυγού μια εικόνα πολλαπλών ερμηνειών. Ένα αυγό μπορεί να είναι μια πρόταση της σχέσης τέχνης και ζωής."

Φωτογραφίες από την προσωπική ιστοσελίδα της ζωγράφου και γλύπτριας Μαρίας Κυπριανού κατά την διάρκεια τοποθέτησης του έργου:

Το έργο συνεχίζει να κοσμεί μέχρι σήμερα τον νέο Μόλο:

via

Nayia Kouls

Αχτίδα Φωτός

Γιατί λέμε ψέματα την Πρωταπριλιά;

Το έθιμο του Πρωταπριλιάτικου ψέματος είναι μια παράδοση η οποία ξεκίνησε στην Ευρώπη και έχει δύο εκδοχές.

Σύφωνα με την πρώτη εκδοχή, ξεκίνησε από τους Kέλτες που ήταν λαός της βορειοδυτικής Ευρώπης και ασχολείτο με το ψάρεμα το οποίο ξεκινούσε την 1η Απριλίου. Αυτή την εποχή τα ψάρια πιάνονταν δύσκολα. Έτσι, άρχισαν να λένε πως έπιασαν ο ένας πιο πολλά ψάρια από τον άλλο. Οπόταν, ακολουθούσε το ένα ψέμα το άλλο. Και το ψέμα άρχισε να γίνεται συνήθεια και η συνήθεια έθιμο.

Όσο αφορά, την δεύτερη εκδοχή, θεωρείται πως άρχισε στην Γαλλία τον 16ο αιώνα. Μέχρι το 1564 η πρωτοχρονιά στην Γαλλία ήταν η 1η Απριλίου. Αυτή την χρονιά που έτυχε να βασιλεύει ο Κάρολος ο 9ος, αυτό άλλαξε και την Πρωτοχρονιά την γιόρταζαν 1η Ιαννουαρίου. Πολλοί ήταν αυτοί που δεν δέχτηκαν την αλλαγή. Έτσι, αυτοί που γιόρταζαν την 1η του Ιαννουαρίου έστελλαν δώρα την 1η του Απρίλη σε όσους γιόρταζαν την 1η Απριλίου την Πρωτοχρονιά, για να τους κοροϊδέψουν.

Σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας πιστεύουν κατά την παράδοση πως όποιος καταφέρει να ξεγελάσει τους υπόλοιπους, όλη η υπόλοιπη του χρονιά θα είναι τυχερή.

Βέβαια, παρόλα ταύτα θα πρέπει να θυμώμαστε πως το ψέμα δεν είναι καλό. Πολλές φορές οι άνθρωποι λένε ψέματα για να αποφύγουν κάποιο πρόβλημα, να βγουν από μια κατάσταση ή για να μην βρεθούν σε δύσκολη θέση. Όμως, το ψέμα μπορεί να γίνει συνήθεια. Μια συνήθεια από την οποία δεν θα μπορεί να βγει εύκολα ο άνθρωπος. Έτσι, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες όπως να γίνει μυθομανής ή ψυχαναγκαστικός ψεύτης. Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζει πως με τα ψέματα δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματα του γιατί αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν και στην τελική, θα αρχίσουν να αυξάνονται.

Κι όχι μόνο!!! Όταν ανακαλύψουν οι συνάνθρωποι του, πως λέει ψέματα τότε, δεν θα τον εμπιστεύονται.

Πολλοί λένε ψέματα για να κερδίσουν την συμπάθεια των συνανθρώπων τους, να νοιώσουν πως είναι ανώτεροι και καλύτεροι από τους άλλους. Άλλοι για να σώσουν καταστάσεις. Το οποιοδήποτε ψέμα όμως, δεν είναι καλό. Υπάρχουν και αυτοί που ξεκινούν με ένα ψέμα και καταλήγουν να πιστεύουν το ίδιο τους το ψέμα.

Εν κατακλείδει θα πρέπει σιγά σιγά να λένε την αλήθεια γιατί η αλήθεια δίνει στον άνθρωπο την ελευθερία να αντιμετωπίζει το οποιοδήποτε του πρόβλημα, κάνει τον συνάνθρωπο του να τον εμπιστεύεται και ο ίδιος αρχίζει να νοιώθει καλά με τον ίδιο του τον εαυτό.

Nayia Kouls

Nayia Kouls

Αχτίδα Φωτός

Άλυτη παραμένει η σπαζοκεφαλιά του Αριστοφάνη. Εσείς, μπορείτε να την λύσετε;

Ο Αριστοφάνης περιγράφει το γαστρονομικό προφίλ της αρχαιότητας με μια… λέξη-γλωσσοδέτη, η οποία καταλαμβάνει επτά ολόκληρους στίχους!

Αθήνα 393 ή 392 π.Χ. Η πόλη κερδίζει σιγά-σιγά λίγη από τη δόξα που έχασε στα μαύρα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου, ενώ οι πολίτες της, χάρη κυρίως στη γενναία οικονομική ενίσχυση του Σατράπη της Φρυγίας, Φαρνάβαζου, βλέπουν φως αισιοδοξίας στον ορίζοντα. Τότε είναι που ο Αριστοφάνης παρουσιάζει την προτελευταία κωμωδία του, τις «Εκκλησιάζουσες». Σύμφωνα με την υπόθεση του έργου, οι γυναίκες, για να γλιτώσουν το Δήμο από την κακοδαιμονία στην οποία τον καταδίκασαν οι άνδρες, παίρνουν στα χέρια τους την εξουσία και επιβάλλουν το πρόγραμμά τους, την κοινοκτημοσύνη δηλαδή των αγαθών αλλά και των ερωτικών συντρόφων. Ο ποιητής με το έργο του αυτό σατιρίζει τις ρηξικέλευθες ιδέες που υποστηρίζουν ορισμένοι επιφανείς συμπολίτες του, «βγάζοντας τη γλώσσα», ασφαλώς, και στον Πλάτωνα που ήδη τις συζητά στον κύκλο του για να τις διατυπώσει στην «Πολιτεία» του λίγα χρόνια αργότερα.

Η κωμωδία τελειώνει με φαγοπότι, κοινό βεβαίως για όλους τους πολίτες, στο οποίο προσφέρονται λαχταριστές και ακριβές τροφές, τις οποίες ο Αριστοφάνης περιγράφει με μία μόνο λέξη, που όμως καταλαμβάνει επτά ολόκληρους στίχους:

«λεπαδοτεμαχοσελαχογαλεκρανιολειψανοδριμυποτριμματοσιλφιοτυρομελιτοκατακεχυμενοκιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστεραλεκτρυονοπτεκεφαλιοκιγκλοπελειολαγωοσιραιοβαφητραγαλοπτερυγών».

Πρόκειται για ένα βασανιστικό γλωσσοδέτη -θα το διαπιστώσετε εύκολα αν προσπαθήσετε να απαγγείλετε τη λέξη- ενώ είναι βέβαιο ότι… οι ηθοποιοί της αρχαιότητας που έπρεπε να την εκφωνήσουν, θα κοπίασαν πολύ μέχρι να την αποστηθίσουν. Η ίδια… λέξη, από τα μέσα του 19ου αιώνα, αποτέλεσε σωστή σπαζοκεφαλιά για πολλούς φιλέρευνους φιλολόγους αλλά και ελληνομαθείς γαστρονόμους. Κάποιοι θεώρησαν πως πρόκειται για την περιγραφή των συστατικών ενός και μόνο εδέσματος και πιο συγκεκριμένα μιας πίτας με θαλασσινά, πουλερικά και κρέατα, την οποία βάλθηκαν μάλιστα να παρασκευάσουν. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, ήταν ολέθρια για την όρεξη όσων τη δοκίμασαν, αλλά και για την τσέπη των

παρασκευαστών, καθώς πολλά από τα υλικά είναι δυσεύρετα.

Υπήρξαν μάλιστα πολλές διαφορετικές εκδοχές, γιατί για πολλά από τα υλικά οι μεταφραστικές προσεγγίσεις δεν ήταν ομόφωνες. Η άποψη που τελικά επικρατεί στο στενό κύκλο εκείνων που έχουν τα εχέγγυα ώστε να αποκαλούνται «ειδικοί» είναι πως ο Αριστοφάνης συνταίριαξε σε μία λέξη 17 από τα πιο αγαπητά φαγώσιμα υλικά της εποχής του για δύο μάλλον λόγους: ήθελε προφανώς να διασκεδάσει τους θεατές με το στοιχείο της γαστριμαργικής υπερβολής, αλλά και να τους διαβεβαιώσει ταυτόχρονα πως στο κοινοβιακού τύπου συμπόσιο κανείς δεν θα έμενε παραπονεμένος…

Ας δούμε λοιπόν κάποιες από τις πιο αγαπημένες γεύσεις στην Αθήνα πριν από 25 αιώνες, σύμφωνα τουλάχιστον με την ερμηνεία της λέξης που καταθέτει η φιλόλογος και διατροφολόγος Ιρένε Σβαρτς στο πόνημά της, Diaita, για τις διατροφικές συνήθειες στην κλασική αρχαιότητα (έκδοση του Πανεπιστημίου Ίνσμπουργκ,
1995): λεπαδο = πεταλίδες, τεμαχοσελαχογαλεο = φιλέτα από σαλάχι και γαλέο, κρανιολειψανοδριμυποτριμματο = ξιδάτη σάλτσα από βραστά ψαροκέφαλα, σιλφιοτυρομελιτοκατακεχυμενο = σάλτσα από μέλι, κατσικίσιο τυρί και σίλφιο (το περιζήτητο, εξαφανισμένο πια σήμερα, αρτυματικό φυτό της Λιβύης) που περιχύνεται πάνω στα αμέσως επόμενα υλικά, κιχλεπικοσσυφο = τα ψάρια των βράχων, κίχλες και κόσσυφοι (όλοι σχεδόν οι μελετητές συμφωνούν πως δεν πρόκειται, όπως με την πρώτη ματιά θα συμπέραινε κανείς, για τα πτηνά τσίχλα και κοτσύφι), φαττοπεριστεραλεκτρυονοπτεκεφαλιο = αγριοπερίστερα, πιτσούνια και ψητά μυαλά κόκορα, κιγκλοπελεια = τρυγόνια, λαγωοσιραιοβαφη = φέτες λαγού σε σάλτσα από πετιμέζι, τραγαλοπτερυγών = η ερευνήτρια συμπεραίνει πως πρόκειται για επιδόρπιο από πέρδικες,οι οποίες σε κάποια αντιγραφή, από λάθος, μετατράπηκαν σε πτέρυγες. Ο γευστικός χαρακτήρας των εδεσμάτων, όπως συμπεραίνουμε, ορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τρεις σάλτσες -μία από ψαροκέφαλα, που τη συναντάμε μέχρι σήμερα σε αιγαιοπελαγίτικες συνταγές, και τις άλλες δύο που μας ξενίζουν λόγω της γλυκύτητάς τους, αλλά ήταν πολύ αγαπητές στην αρχαιότητα.

via

Nayia Kouls

Αχτίδα Φωτός